عادتا توافق آنها بر كذب و خطا محال باشد و گرنه عدد خاص ملاك نيست ، و دليلى هم بر آن نداريم . ه : حدسيات پنجم از بديهيات شش‌گانهء منطقى حدسيّات است . در اين رابطه چند بحث كوتاه داريم : الف ؛ حدسيات قضايا و تصديقاتى هستند كه نفس و عقل بدانها حكم مىكنند ، آن هم به صورت حكم جزمى و قطعى كه شكى در آن نيست و منشأ اين حكم وجود يك حدس قوى در انسان است ، حدسى كه ، قوى و قطع‌آور بوده و ترديد را از دل مىزدايد و موجب اذعان و اعتقاد ذهن به مضامين و محتواى آن قضايا مىشود . براى روشن‌تر شدن تعبير « حدس قوى » ، مثالى از علم اصول مىآوريم : اگر فقيه و مجتهدى از اتفاق‌نظر سه يا ده نفر از علماء عصر ، حدس قطعى به رأى معصوم پيدا كند اين حدس ، حدس ضعيفى است . حال اگر از اتفاق‌نظر كليهء علماء يك عصر رأى معصوم را حدس بزند ، اين حدس ، حدس متوسطى است . ولى اگر از اتفاق و اجماع همهء علماء امصار و اعصار از زمان ائمه تا امروز حدس به قول معصوم پيدا كند ، چنين حدسى بسيار قوى بوده و يقين‌آور است و براى هر آدم متعارفى حاصل شود يقين مىآورد . ب : چند مثال منطقى 1 . همهء ما مىدانيم ، نور قمر و عطارد ، زهره و ساير سيّارات منظومهء شمسى از نور خورشيد گرفته شده و ذاتى آنها نيست در واقع مثل كرهء ماه مثل آئينه‌اى است كه در مقابل آفتاب قرار مىگيرد و نور را گرفته و به ديوار يا سقف يا فرش اتاق منعكس مىكند ، ماه هم نور را از خورشيد گرفته به زمين منعكس مىسازد . حال اين حكم جزمى ، از راه حدس پيدا شده ، ( يعنى ما در حالات مختلف ماه ( كه به راحتى قابل ديدن است مطالعه كرديم و به اين حكم رسيديم . همچنين مىخواستيم بدانيم كه علّت تغيير شكل ماه چيست ؟ چرا ماه در شب اول رؤيت ، هلالى است و تدريجا در تربيع اوّل ، نيمهء قرص آن نورانى است و تا تربيع دوم ، ماه تمام و بدر مىشود و تا تربيع سوم مجددا به نصف ، عود مىكند و سپس تا تربيع چهارم ( بيست و هشتم ) ماه بكلّى ناپديد مىشود به فرمودهء قرآن شريف :